: Radikal ve Özgün Gencebaycılık :

[idam_mahkumu]

60’lı yıllarda AnadoluRock müziğinin iki büyük ismi olan, Erkin KORAY ile Gencebay çok sıkı iki dostturlar. Hala da dostlukları büyük bir sevgi ile devam etmektedir. Erkin baba ile Orhan baba birbirlerinden gerek felsefî gerek müzikal alanda çok etkilenmişlerdir. Birlikte Rock ve AnadoluRock müziğini derinlemesine araştırmışlardır..

Erkin baba bir Gitar ustasıdır, Gencebay ise malumunuz Bağlama. Bu iki usta denemeler sonucu Elektro Bağlamayı bulmuşlardır. Elektro Gitarda kullanılan elektronik manyetikleri ( manyetik ses alıcılarını ) bildiğimiz akustik bağlamaya takarak, Elektro Bağlamayı bulmuşlardır.

Elektro Bağlamada, yine büyük sanatçılarımız Erkin Babanın ve Gencebay’ın büyük emekleri sonucu müziğimize girmiştir.

Elektro Bağlamayı ilk kullanan isim, Orhan Gencebay’dır. Özellikle aranje görevini üstlendiği plaklarda Elektro Bağlamayı deneme fırsatı bulmuştur.

Gencebay Akustik ve Elektro Bağlama başta olmak üzere, bir çok enstrümanı hobi olarak değil profesyonel alanda ustalıkla icraa etmektedir.

Elektro Bağlama, Gencebay Müziği ile bütünleşmiş, iç içe girmiş enstrümanlardan biridir. Elektro Bağlama denilince akla ilk Gencebay’ın gelmesinin sebebi de budur. Elektro Bağlamanın nasıl var olup, müziğimize nasıl girmesinden söz etmiştik. Gencebay, özellikle 70 – 80 arasın da ki on yılda Elektro Bağlamaya büyük önem vermiştir. Bu on yılda ki film müziklerinde, aranjelerinde, kendi eserlerinde Elektro Bağlamayı ana enstrüman olarak kullanmıştır. Elektro Bağlama oldukça marjinal bir enstrümandır, Türk Müziğine ayrı lezzet katan Elektro Bağlama, aynı zamanda Batı nüanslarında da çok başarılı bir enstrüman olmuştur.

Gencebay özellikle Elektro Bağlamayı çalabildiği tüm enstrümanlardan ayrı tutar. Çünkü o Elektro Bağlamanın yaratıcısı olmuştur. Elektro Bağlama için özel ve yeni bir çalış stili oluşturmuştur. Elektro Bağlama yapısı itibarı ile Batı Müziğine çok iyi uyum sağlamaktadır. Dolayısı ile bildiğimiz Akustik Bağlamada kullandığımız klasik çalış stili Elektro Bağlamada aynı lezzeti verememektedir.

Müzisyenler arasında taktir gören Elektro Çalış stili, halen günümüzde de aynı geçerliliğini göstermektedir. Elektro Bağlama kullanan bir çok müzisyenin ilk çalmaya çalıştığı eser, Gencebay eseridir. Eline enstrümanını alınca elini ısındırmak için ilk yapacağı oyunlar Gencebay’ın parmak oyunlarıdır. Dolaşacağı taksim ve atacağı sololar Gencebay’ın klasiklermiş, Batı-Türk-Arap estetiklerini içeren o büyülü taksimleridir.

Gencebay’ın Akustik ve Elektro Bağlama çalış stilini ayrı bir başlıkta değerlendireceğimiz için, şimdilik bu konuyu bir kenara bırakalım ve Elektro Bağlama ile bütünleşen Gencebay şaheserlerinden söz edelim.

İlk Çıkardığı 45’likten, son çıkardığı Albümüne kadar bir çok kayıtta kullanılan Elektro Bağlama başlıca şu eserlerde dikkat çekmektedir;

Yorgun Gözlerim, Beni de Allah Yarattı, Tövbeler Olsun, Kaderimin Oyunu, Sende Bizdensin, Sev Dedi Gözlerim, Sevmiyorum Deme, Ben Doğarken Ölmüşüm, Batsın Bu Dünya, Hatasız Kul Olmaz, Nerede, Seni Buldum Ya, Boynu Bükük Sevgililer, En Büyük Dert, Bırakında Yaşayalım, Ben Ne Yaptım, Bir Damla Mutluluk, Leyla İle Mecnun, İlk Göz Ağrım ….

Ve daha bir çok Gencebay Eserinde..

Akustik Bağlama: Akustik Bağlama, bildiğimiz kuru bağlamadır. Boş bağlama olarak da bilinir. Akustik Bağlama Gencebay’ın ana enstrümanlarındandır. Müziğinde en az Elektro Bağlama kadar yeri vardır. Bir çok eserinde Akustik Bağlamayı duymanız mümkün.

Gencebay’ın Akustik Bağlama çalış stili, yazılı olarak anlatılamayacak kadar derindir. Dinlenerek anlaşılması tavsiyemizdir. Dinlerken hissettiğimiz o büyük zevki burada anlatmamız imkansız.

Akustik Bağlamanın bazı türevleri vardır. Divan Sazı, Cura gibi.. Divan Sazı, Bağlamaya nazaran büyük ve geniş tekneli, daha davudî ( Tok ) sesli ve daha Akustik bir enstrümandır. Bağlamada bulunan perdelerden daha fazla perdeye sahiptir. Türk Halk Müziği enstrümanıdır, iç Anadolu yöresinin motifleri olan Bozlaklar bu enstrüman ile hayat bulur.

Gencebay’ın bütün bestelerini şuan 40 yaşında olan “Orhan Baba” lakaplı Divan Sazında yaptığını söylemiştik. Gencebay bu müthiş enstrümanı sadece beste üretmek için kullanmamış, eserlerinde de kullanmıştır.

Akustik, Divan ve Cura Bağlamanın Kullanıldığı Bazı Eserler Şunlardır.

Goca Dünya, Sen Hayatsın Ben Ömür, Bir Araya Gelemeyiz, Hatasız Kul Olmaz, Yaşamak Bu Değil, Bitecek Dertlerimiz, Gurbet, Elhamdülillah, Akma Gözlerimden, Allah’ın Emriyle, Sevme Gönlüm, Ya Evde Yoksan, İç Benim İçin, Bilseydim, Nikriz Rüyası, En Nihayet Bir İnsansın, Bir De Sen Vurma, Ne Değişti, Sevenlere Saygı Kalmamış, İdeal Aşk, Cana Doğru, Güloylom, Arıyorum, Söylenmedik Söz Kalmadı …

Ve daha bir çok Gencebay Eserinde..

Makale: Ömer Faruk EROL - İdam Mahkumu - 2007

[SerdarYılmaz]

Bu bölüm hayirli olsun. Iyi oldu bunun açilmasi Ömer.

Baglama (Saz) Gencebay´in yoldasi, gönül arkadasi, sirdasi, silahidir... Onun bir parçasidir.. Gencebay et, sazi tirnagidir.. Halkin, halk müzigi sanatçisinin haceti olan bu enfes alet Gencebay´in ellerinde bir baska boyut kazanmistir, Özer Senay´in degimiyle papyonu giymistir.. Aslinda papyonluk bir durum yoktu, ama bazi özentilerin gözünde bu muhtesem alet güya "tu kaka" konumundaydi.. Çok sükür su an ki konumu hakettigine daha yakin, her ne kadar - bana göre - hakettigi ilgiyi simdi de tam olarak görmese de... Bu ilgi artmasinda süphesiz Gencebay´in rolü çok büyüktür; yeni nesil sazcilarin bir çogu Gencebay ekolünden etkilenmektedir, ya onu örnek almaktadir ya da bir sekilde o yoldan geçmektedir.. Ondan feyz almaktadir.

Gencebay sazinda bu yeni tarzi bulmaya baslarken süphesiz etkilendigi bir çok isim de olmustur.. Bayram Araci´lardan tut da bir çok yabanci sanatçilara kadar.. Neticesinde siradisi bir tarz ortaya çikmistir.. Hiz ve teknik konusunda baska bir pencere açmistir Gencebay.. Bu silahlarindan yola çikarak, bunlardan faydalanarak kendisinde olan Allah vergisi büyük duyguyu sazina yansitmis, ölümsüz ve pahasi biçilemez marjinal nagmeler sunmustur bizlere...

Bu enfes aletin her bir çesiti ayri bir lezzettir.. Gencebay ismi ise Ömer´in belirttigi üzere bazi bilinen nedenlerden ötürü elektro sazi ile bütünlesmistir.. Bu aleti gün yüzüne yeni çikarttigi ilk yillarindeki eserleri de son 10-20 yila göre bu aletiyle çok daha fazla süslemistir Gencebay.. Ara ara firsat buldukça, yeri gelince daha da fazla ve derinden deginiriz insallah bu konulara.. Yavas yavas..

[avsar29]

Bu ıhtıyaç konserlerde ve genel müzik ortamların da birden fazla çalgı ile meşk yapılırken ( sözgelimi klarnet ud ve bağlama olsun ) bir arada çalılarda ve dinletılerde akustik bağlamanın sesının yeyerlı olmamasından ve çekme çarpma ve kaydırmaların daha rahat yapılmak ıstenmesınden kaynaklıdır. koray, ve gencebay 'ın ortak çalışmasıın bır ürünüdür elektro gıtardakı manyetık mantığının aynısının bağlama uyarlanmış halıdır elektro saz da genelde bır harıcı pedal ile kullanılır ( oktav adı verılen ) günümüz de oldukça başarılı ve adeta teknolojı harıkası ımalatlar mevcuttur ( tuner lı ve ayrıyeten pedala gerek kalmayan bağlamalarda yapılmaktadır ) elektro bağlamayı çalmak çok zordur bır kere temız baskı (net ses cıkarmak) ve çabukluk ( acelite ) olmazsa olmazlarıdır çalınan eserlerde ton seçımı çok önemlıdır manyetık kalıtesı önemlidir. Bu çalgı halen albümlerde müzikhol ve düğün salonlarında çalınmaktadır. Ama asıl olan bağlamanın kendı orjin yapısıdır ve kendı yalın sesıdır ki bunuda herkes sevmektedır zaten dıye düşünüyorum.

[lazeferemzi]

gencebayın bağlamadaki üstadlığı tartışılmaz.bir site vardı ****** adı altında ve orda bir anket vardı.anketin konusu en iyi bağlamacı kim? anket te gencebay,ismail tunçbilek,almanyalı yusuf, vs yani bir çok genç isim gencebayla aynı anketteydi ve bu isimler gencebay ekolünden etkilenmiş isimlerdi. bu ankette eskilerden sadece gencebay vardı. ilginç olanı gencebaydan etkilenen bu isimler oylamada gencebayı geçmişti.ve bende site yöneticisiyle irtibata geçip bu durumun yanlış olduğunu gencebaya haksızlık yaptığını ve gencebayı dünkü çocuklarla yarıştırarak emeğe saygısızlık ettiğni söyledim.hatta epeyde tartışmıştık ama somuçta o arkadaş bana hak verdi ve gencebayı anketten çıkardı.

[idam_mahkumu]

gencebayın bağlamadaki üstadlığı tartışılmaz.bir site vardı ****** adı altında ve orda bir anket vardı.anketin konusu en iyi bağlamacı kim? anket te gencebay,ismail tunçbilek,almanyalı yusuf, vs yani bir çok genç isim gencebayla aynı anketteydi ve bu isimler gencebay ekolünden etkilenmiş isimlerdi. bu ankette eskilerden sadece gencebay vardı. ilginç olanı gencebaydan etkilenen bu isimler oylamada gencebayı geçmişti.ve bende site yöneticisiyle irtibata geçip bu durumun yanlış olduğunu gencebaya haksızlık yaptığını ve gencebayı dünkü çocuklarla yarıştırarak emeğe saygısızlık ettiğni söyledim.hatta epeyde tartışmıştık ama somuçta o arkadaş bana hak verdi ve gencebayı anketten çıkardı.

[ yabancı site adreslerini vermeyelim ]

Dediklerinde haklısın, bu onların ayıbı. Amacımızda bu tabuları yıkmak zaten, çoğunu da yıktık.

[hasretsevda]

bu konuda elektro saz konusunda bir çok farklı görüş var çelişkilerle dolu bir konu.benim elimdeki kaynaklarda farklı farklı..mümkünse orhan subay ve yılmaz ipekle ilgili dökümanları bulun arkadaşlar.ankarada zenger diye şu an sanıyorum torunları bakıyorlar ses ışık sistemleri...cemil demirsipahi nin iş bankası yayınları türk halk oyunlarında elektro sazla ilgili en geniş bilgileri zenger adı altında okumuştum.hatta orda ritmboxlu baglama 60lı yıllara ait resimleriyle mevcuttu.kimi kaynaklar yavuz top icad diyor...roll2002 mayıs dergisi röportajı oldugunda daha dergi çıkmamıştı...yazıları konuştuk özer hocayla ...ordada bu bahis vardı.manyetik döneminden önce pikap kristali varmış..onları hep çocuklugumuzda duyardık.rahmetli yılmaz ipeğinde elektro sazla ilgili bir çok girişimi ve yenilikleri oldugunu kendisinden biliyorum.haa şu olabilir...buda benim hipotezim..erkin babayla usta ilk kez yurt dışından gelen yabancı manyetikleri kullanmış olabilirler...o yıllarda...erkin babanın elindeki gitar sanıyorum gibson özel üretim..dünyada çok az üretilmiş özel seri..belkide bir yurt dışı konserinden sonra manyetik getirmiş ve bunları kullanmışlar olabilir.kısacası bu konuda bir çelişkiler zinciri var...artı orta okul yıllarımda bir muzik magazasında calışmıştım..akşama kadar elektro baglama baglantı kısmını yapardım..burdada bu işin imalatcılarından birisi çok yakından tanıdıgım 60larda almanyadada framus firmasında uzun dönem çalışmış türkiyede manyetik imalatını geliştirmiş biriydi.kısacası bu konuda rivayet ve muallakta kalan bir konu...egerki konu elektro baglama tarihi ise..gencebay ustanın elektro saz tekniği ile ilgiliyse bu konuda da ilerde kendi gözlemlerimi aktarmak isterim..tekniğinden yazılımına ve kendine has nuanslarına kadar...herkese muzik dolu günler diliyorum

[SerdarYılmaz]

egerki konu elektro baglama tarihi ise..gencebay ustanın elektro saz tekniği ile ilgiliyse bu konuda da ilerde kendi gözlemlerimi aktarmak isterim..tekniğinden yazılımına ve kendine has nuanslarına kadar...

Bekleriz Ömer abi.

---

Orhan Subay konusunda Orhan Gencebay da kendisi bizzat söylemistir bunu; elektro baglamanin icadinda bu ismin öncü oldugunu bir programda agzindan duymustum.

[hasretsevda]

biraz araştırdım ama..şunları buldum:
Son olarak, bir bağlama ustası olmamakla birlikte, bağlamaya büyük katkıları olan bir kişiden, Orhan Subay'dan bahsetmek yerinde olur. Rahmetli Orhan Subay bir Radyo sanatçısı idi. Araştırmacı kişiliği sayesinde bağlamaya birtakım ilkler kazandırmış ve dönemin ustalarını etkilemiştir. Subayın yaptığı ilkler den birincisi teknedeki ses deliğidir. Bir diğeri sırma telin ilk defa kullanımıdır. İlk defa elektro sazı yaptıran odur ve ilk defa sapta kırma açısını gene Yusuf Atasoy'a tarif edip yaptıran kişidir.

aldıgım link...
http://sazadair.com/sazadair/index.php? ... mitstart=4

[hasretsevda]

diğer çalma konusundaki genel özellikleri yazacagım bugüne kadarki gözlemleri..serdar ilgine tşkler.sende iyi iz sürmüşsün..anlaşılan..

[gencebayram]

ömer abi belki haklısındır sen bu işin içinde yetişmişsin biliyoruz ama bunu erkin koray ve gencebayda söyledi