Bu türkümle bu feryadım
Senden geldi sana tanrım
Madem beni sen yarattın
Bir yol göster bana tanrım
Senden başka kimim var ki
Yok...
Gönlüm öyle aşk dolu ki
Of...
Bir yar verdin yar olmadı
Felek kahpe desen yalan
Kulun kul olmadı
Bu dünyada dost kalmadı
Bir yol göster bana tanrım
Senden başka kimim var ki
Yok...
Gönlüm öyle aşk dolu ki
Of...
Söz, Müzik, Düzenleme; Orhan GENCEBAY - 1969
Şarkıyı kuru kuruya, orta kulağı ile dinleyenlerin anlamayacağı şeyleri biz Gencebaycılar dinlemeden hissediyoruz. Bizim farkımızda bu zaten..
Tanrıya Feryat, adındanda anlaşılacağı gibi Yaradan'a bir yalvarış ve yakarışdan söz ediyor. Gencebay'ın arayış dönemi parçaları olduğu bes belli ortada.. 69'de besteleyip, 71'de plağa okumuştu Orhan abimiz..
"Bu türkümle bu feryadım, senden geldi sana Tanrım..."
"Abimiz Yaradan ile baş başa kaldığını hissedercesine, onunla arasına hiç bir engel ve aracı koymadan, direk onunla manevi bir atmosferde irtibat içerisinde.. Ve onunla manevi değerler paylaşıyor.. İnsan sevdiği birisine nasıl olumlu, ılımlı, samimiyet ile yaklaşıyorsa, Abimizde Yaradan ile arasındaki tüm köprüleri kaldırmış bir vaziyette, ona dertlerini anlatıyor, yardım istiyor. İstemeklede kalmayıp, yalvarıyor.
"Şuan tarifi zor ve kötü durumdayım, dayanacak gücüm kalmadı... Herşeyin yegane sahibi sensin, benide sen yarattın, dertlerimide sen yarattın..Beni bu hale getiren sensin.. Sabır etmek lazım, biliyorum ama yinede sana sığınmaktan başka çarem yok... Bana verdiğin güç ile sana dua ediyorum, yalvarıyorum ve yakarıyorum... Bu türküm ile ve feryadım, senden geldi sana tanrım..."
"Madem beni sen yarattın, bir yol göster bana tanrım..."
Bu anlayışta Yaradan'ı biraz sorgular ;
"Madem Yaradan sensin, yoktan var eden, dünyaya gönderen sensin..." diyerek devam eder; "ne olur bana bir yol göster tanrım.." İlk cümlede belki Yaradan'a biraz isyan edilir ,"Madem Yaradan Sensin" diyerek.. ama ikinci cümlede asıl niyet ortaya çıkar, "Yaradan sen olduğuna göre, bana yardım edebilecek tek varlık sensin tanrım..."
"Senden başka kimim varki... Yok, yok, yok.."
Her insan yalnız doğar ve yalnız ölür.. Dolayısı ile insan doğarken ve ölürken hep yalnızdır. İnanan bir insanın aslında dünyada tek kişisi, sığınacağı, yardım isteyeceği, destek bekleyeceği, onunla herşeyini paylaşabileceği tek şahıs, yüce Yaradandır..
Gencebay'da Yaradan ile o an başa baş durumda olduğunu hissettiği için, çekinmeden ona ; "İnsanlar başka alemdeler, ben başka alemdeyim. Ama heranımda seninleyim,senden başka kimim kimsem yok.. "
yok, yok, yok işte yok.. Senden başka kimim kimsem yok.. Bana inan, güven ne olur Allah'ım, senden başka kimim kimsem yok, sonsuza kadar tekrar edebilirim, yok.. yok..
"Gönlüm öyle aşk dolu ki, of... of...of..."
Gencebay'ın Yaradana neden bu kadar yalvardığı, O'na neden bu kadar feryat ettiğini, sığındığını bu kelimelerden anlamak mümkün.. Dava büyük, mesele gönül mevzusuymuş
"Bana verdiğin gönlü ben senin istediğin gibi insan sevgisi ile aile, eş, dost sevgisi ile doldurdum, heryerini aşk ve sevgi ile boyadım.. Gönlümde tarif edilemez bir güzelliğin, tarif edilemez güzellikte aşkı yatıyor ve sonsuza kadarda yatacak. Of.. of.. of ki ne of... " Burada Gencebay'ın gönül gözünden billur damlalar dökülür... Aşk ile dolmuş bir gönülden dökülebilecek en muazzem şey, şüphesiz göz yaşıdır..
"Kıymet bilen yok.."
Yaradan ile manevi sohbetten büyük samimiyet duyan Gencebay, tüm içini döker...
"Ben gönlümdeki aşkı insanlarla paylaşmak istedim, onlarla yaşatmak istedim. Bencil bir insan değilim. benim için en üst düzey duygu insan sevgisidir ve bu sevgininde en uygun kişi ile paylaşılması gerekir. Ben biri ile paylaştım, tüm gönül hazinemi, tüm servetimi onunla paylaştım, ona açtım.. Ama o ziyan etti, saçtı, kımetimi bilmedi, bilemedi Allah'ım... Ne yazık ki, kıymet bilen yok.. Nerede o eski kıymet bilen, değer veren, taktir eden ve saygı duyan insanlar, kimseler.. Öyle bir zamana geldikti, ben gönlüme yıllardır uğraşarak, çabalayarak doldurduğum aşkımı, yine bana verdiğin sevgili ile paylaştım, ama gördümki, insanlar zalim ve hovardalar.. yok Allah'ım, etrafımda kıymet bilen yok.. Hele bana verdiğin sevgili, kıymet nedir bilmiyor..."
"Bir yar verdin yar olmadı.. Felek kahbe desem, yalan!.. Kulun kul olmadı... Bu dünyada dost kalmadı, bir yol göster bana Tanrım!."
Gencebay , konunun detaylarına inerek, Yaradan'a daha ince detaylar veriyor.;
"Dularıma, niyazlarıma karşılık olarak bir yar verdin.. İsterken senden, 'Bana hayırlı bir yar ver...' demediğim için, verdiğin yar hayırsız çıktı, yıllardır beslediğim büyüttüğüm gönül hazimemin kıymetini bilmedi, beni bu hallere düşürdü... Bunun sebebi felek(kader) değildi, çünkü her insan kaderini kendisi çiziyor. Sen her insana cüz-i irade vermişsin. Bu yol iyi yol, şu yol kötü yol demişsin. Ve seçimi biz insanlara bırakmışsın.. Ama bana verdiğin yar kötü yolu seçmiş, bunu kendi isteği ile seçmiş. O zaman feleğin ne suçu var ki, herşey senden amma, zulmetmek kuldan.... İnsanlar yalnış yönde, bana verdiğin sevgiyi hor görerek ziyan ettiler.. Ve bana "kader böyleymiş" deyip, suçu kadere yüklemek istediler.. "
"Sen güzellerin, en güzelisin... Şu goca dünyada halden anlayacak, değer verecek, insan gibi insan olacak dost kalmadı... Yaşanılanamaz duruma geldi.. Sevgisiz gönüller, ihanetler, bencillik, kincilik, nefret diz boyu.. Bana bir çıkış yolu göster Yârabbim, yoksa bende bu insanların arasında ziyan olup gideceğim.. Beni gönlümdeki aşka bağışla ve bana gerçek sevgililer, gerçek insanlar ile dost et.. Şüphesiz senden başka kimsem yok, benim en büyük dostumda sensin.. "
.... Diyerek Gencebay Yaradan'a feryadını şimdilik noktalar.. Kim bilir, hâlâ bağlamayı her eline alışında, aynı dertler ve şikayetler ile gidiyordur Yaradan'ın kapısına...
Ne ilginçtirki, Gencebay sevgilisinden neler çektiğini, gönlündeki aşkın ne kadar büyük ve sınırsız olduğunu, tek amacının insanlarla sevgisini paylaşmak olduğunu ama insanların özellikle sevdiği insanın kıymet bilmediğini samimi duygular ile manevi bir ortamda kendisini yoktan var eden Yaradanına anlatmaktadır, şikayet etmektedir ve Yaradanına aciz bir kul olarak sığınmaktadır...
Bu şarkıdan çıkaracağımız asıl mânâ şüphesiz budur. Tanrı inancı olmayanlara saygımız sonsuz tabii...
Gencebay'ın her bir şarkısı bir felsefe kitabıdır
Şunuda söylemek lazım gelir, her Gencebaycı bu eseri dinlediğinde bu mesajları anlar ve alır.. Ama ufak tefek görüş ayrıcalıkları olur, bu zıtlaşma değil, renktir. Bir başka gönül dostu şarkının mesajlarını, benim anlattığım tarzda ama farklı mesajlar anlamış olarak anlatabilir. Beş parmağında beşi bir değildir. Her insanın algılama kapasitesi ve sensörleri farklıdır.
Berhüdar Ol'un, İdam Mahkumu.
