İcrası zor Gencebay şarkıları

[mericoz]

---

Fatih arkadaşım her insanın ses özelliği farklı farklıdır. Kimi tenordur, kimi bariton veya kimi bas. Kimi altodur, kimi mezzosoprano veyahut da sopranodur. Yani herkes her şarkıyı layıkıyla söyleyemez. Bazı kimseler albümlerine öyle şarkılar alıyorki adeta eseri katlediyorlar. Yani sesim güzel demişsin ama bu her eseri layıkıyla söyleyebileceğin anlamına  gelmez. Kendini üzme.   Şaka şaka...
Hakikaten üstadın eserlerini yorumlamak pek bir zor.

[tarantini8]

Canliklip.com diye bir sitede rastladım. Orhan Gencebay eserleri, bir TSM korosu ile icra edilmiş. Konser programının sonunda, koro ve orkestrayı idare eden şef aynen şöyle diyor:

"Efendim, soruyorlar. Neden Orhan Gencebay eserleri piyasada çok icra edilmiyor diye. Bir kere Orhan Gencebay eserlerini icra edecek kişilerin bir kaç mertebeyi geçmesi gerekiyor..."

Ben de bu eserlerin layıkı ile icrasında, müzikal manada belli bir aşamaya gelmemiş olanların (burada kastettiğim tek aşına eğitim değildir. Akademik eğitim alınmış olabilir. Ama bu eğitimi alamamış olanlardan da kabiliyetleri ile sanat müziği duyumlarını olağanüstü geliştirenler elbette vardır), zorlanacağını her zaman söylüyorum.

[GözümSende]

Öncelikle Orhan Gencebay eserlerinin neredeyse tamamının icrası zordur diye başlayalım yazımıza.

Ama bu yazıda naçizane kanaatimce icrası zor eserleri hakkında örnekler vermeye çalışacağım.

1- Ne geçti ki eline: Buyrun hodri meydan! Bu eseri şöyle bir mırıldanmaya çalışın bakalım. Bir kere eser son derece tiz bir girişle başlıyor. Ondan sonra (..."tanrımdan sonra sen taptığım diyorsam" mısraını takiben) nakarat kısmı (aslında nakarat ta değil) ne geçti, ne geçti, ne geçti ki elime theme' ini eserin orijinaline uygun olarak söyleyebilmek hadi biraz da muhabbete girelim "delikanlılık" ister. Eserin tamamının icrası oldukça zordur. Meyanlarda ses oldukça tizleşir. Ama Gencebay'ı dinlerken onun sesi sanki çok tizleşmeden söyleniyor gibi gelir ki bu Gencebay tarzı şarkı söylemenin temel karakteristiklerinden biridir. Yani ses bir ya da iki oktav tizleştiği halde sanatçının soundu hala pes gibidir. Bu eseri tenor sesli bir opera sanatçısı söylese, ne derece tizlere inildiği rahatlıkla görülür ve eser abartılı gibi gelebilir.

2- Dokunma: İşte icrası son derece zor bir başka eser daha. Pes olarak başlanıyor. Meyanlarda tizleşirken makamsal arızalar yapılıyor. Eserdeki "anlaşmak bir bakış bazen de bir gülüş demektir" bölümünü takiben "zor değil... zor değil seviyorum seni derken bana özür dilemek" bölümü ve takiben "konuşma, konuşma düşünmeden konuşma" bölümü eserin girişinden bağımsız bir zemin, bir meyan ve bir de meyanın meyanını içeriyor. Hadi bakalım icraya çalışalım ne oluyoruz?

3- Vaz geç gönlüm: İcrası kolay gibi gözükür. Hemen herkes bilir bu eseri. Ama "kapat çile kapısını" diye başlayan meyana çıkabilmek ciddi bir tenor soundunu gerektirir. Bu eseri popstar alaturka programında, üstadın huzurunda Özcan Deniz (güya) icra etti. Bir güzel çuvalladı. Üstad ayıp olmasın diye takdirle karşıladı.

4- Ayşen: Son dönemin bir tür harc-ı alem şarkısı. Eserin yapısında bir meydan okuma var. Onun için de amatörce icra eden veya mırıldanan da kendini bir anlamda aşkla ilgili duygularda meydan okuyor gibi hisseder. Şöyle içkili ortamlarda, üstadın birazcık hayranı olanların aklına gelen eserlerden biri. Ama gelin şunu dosdoğru icraya çalışalım. Bırakın benim gibi amatörleri, biraz müzik hatta şan eğitimi alanlar denesin bu eseri. Zordur "Ayşen" in icrası dostlar. Çook hem de.

5- Karaçalı: Pesle başlıyoruz. Sesin kullanımı önem kazanıyor gene bu eserde. Tekrarlanması, akılda kalması, genel anlamda icrası zor bir başka eser. "bahtıma takılan kara çalı gibi" diye başlayan meyanı takiben " git git git git dilim sana git derken...." diye devam eden ayrı bir zemin. İlk zeminden farklı.

Evet sevgili dostlar, bir deryada bir damlayı seçtik ilk önce. Burada sadece beş eseri icrası zor eserler arasında irdelemeye çalıştık kendimizce. Kusurumuz varsa, Gencebay müziğini anlayanların hoşgörüsüne sığınıyoruz.

yorumlarınıza katılarak kabahat seni sevende klasikler versiyonu "aşk bu mudur, ey sevgili?" kısmını ve kader diye diye, "tükenipte gideceğim, genç yaşımda şu dünyadan" ksımlarında ki inanılmaz tok sese geçişleri de örnek olarak eklemek isterim..

[GözümSende]

bu arada kabahat seni sevende deki "aşk dolu geceler..." kısmı yazacaktım bir dalgınlık olmuş..

[0001975]

bencede eserlerinin bir çoğu zor icra edilir.gözüm kesmiyor,ilah gözlerin,ya evde yoksan,seni arıyorum,ne olacaksa olsun,al senin olsun,leyla ile mecnun,aşk değil;ilk aklıma gelenler arkadaşlar

[ugurizm]

katılıyorum çoğu zordur ama o zorlukla verilen gırtlak nağmeleride benim çok hoşuma gider.  yoksa ninni gibi olur eee eee eee e.

[levon10]

Gencebay eserleri; (Bilimsel eğitim almışlar/almamışlar dahil) Birebir aynı tadı vererek icra edilebilmiş olsaydı, bugün Gencebay ve eserleri bu kadar konuşulmazdı.

İnternetde binlerce Gencebay icrası yapmaya çalışan insanlar, müzisyenler görüyoruz. Ama maalesef yaklaşan yok. Akademik eğitim almış kişilerse laf üretiyor. Besteler ortada, notalarının bazıları sitede mevcut, halep ordaysa arşın burada hesabı, denk bir icra göremedim, göreceğimi de sanmıyorum.

Bana kalırsa çok bilenler, rezil olmaktan kortukları için icra sergilemiyorlar. Bu düşüncemde çok uzun süredir sabit fikirliyim. Değiştireni göremedim. Hislerim pek yanılmaz ama bekliyorum...

Soner Mızrak hocanın bazı icralarını bu konuda 1 numara olarak kabul ediyorum...(Şimdiye kadar yapılan icralar içerisinde)

Yazılarıma atıfta bulunulmasını zaaf olarak gördüğümü ve cevap vermeyeceğimi de belirtmek isterim...

Orhan Gencebay'ın eserlerinin çok büyük bir çoğunluğunu basitmiş gibi göstermek, beceriksizliğin sendiromu sonucudur.

Müzisyen kişilerin övünenleri de var övünmeyenleri de ancak; Neredeyse 40 yıllık bir Hatasız Kul Olmaz bestesini icra edeni görememek, bence Orhan Gencebay'ın ne derece büyük bir müzik adamı olduğunu gösterir. Kim ne derse desin...

Böyle biline...

Yazı yazmayı bilmeyen insanların yazılarını da okumanın pek anlamı yoktur...

[tarantini8]

"İcrası zor Gencebay şarkıları" başlıklı birkaç yazı yazdım.
Buradaki amacım, aslında herkesin kabul ettiği bir duruma vurgu yapmaktı.
Ancak enteresan tepkiler de aldım.
Tepkilerde, benim teorik müzikten anlamadığım; aslında müzikten de anlamadığım argümanlarına dayanan eleştiriler bir yanda; benim müzik siyaseti de diyebileceğim amatörleri kösteklediğim argümanına dayalı karşılıklar diğer yandaydı. Bunun dışında bana katılanlar ve örnekleri geliştirenler de oldu.

Canlı müzik yapılan bir yerde, solistin ve orkestranın mesela bir "aşk pınarı", "yarabbim", "hatasız kul olmaz", "ne geçti ki elime" icra ettiğine hiç şahit olmadım. Ama "vardar ovası" "pencere açıldı bilal oğlan" "artık sevmeyeceğim" v.b. icraatlarına defalarca şahit oldum.

Orhan Gencebay'ı özellikle icra eden, bir manada virtüöz diyebileceğim müzisyenler, bağlama ustaları ile de aynı ortamlarda bulundum. Hiçbiri bir "Ayşen", bir gene "ne geçti ki eline", bir "Karaçalı", bir "Almina" icrası yapmadı. Ama "çilekeş", "kaderimin oyunu", "horgörme garibi", "akşam güneşi" v.b. bolca icra edildi.

Beste özellikleri ve orkestrasyon sebebi ile icrası zor birçok eser vardı. Bu zorluk, benim kafamdan uydurmam değil; konunun uzmanlarınca da kabul edilen bir olgu idi. Fakat ben bunları dile getirdiğimde, belki de siteye ilk girdiğimde yazdığım ilk yazılar olduğundan; halen düzeyine anlam veremediğim tepkiler aldım. Nerede ise icra çok basit kardeşim, sen anlamıyorsun diyeceklerdi. Veya, bunlar da bir şey değil icrası çok daha zor eserler var dediler ama; ben hala bu konuda en başa kendimce "ne geçti ki eline" eserini koyuyorum. Buradan şöyle bir çağrı yapıyorum. LÜTFEN BU KONUDA YANLIŞ OLDUĞUMU DÜŞÜNENLER, "NE GEÇTİ Kİ ELİNE" ESERİNİ BİR İCRA EDİP BİZİMLE NETTE PAYLAŞSINLAR VE BENİ MAHCUP ETSİNLER... Klavye ile olur, bağlama ile olur. Yalnız şan kısmı da icra edilecek