Gencebay Müziğinde Gitar'ın Yeri [ MAKALE ]

[idam_mahkumu]

---

Gencebay Müziğine Gitar'ın Yeri

Orhan Gencebay tam bir sentezcidir. Gerçek batıcıları (yani batı bağnazlarını) çileden çıkartan da bu sentezdir. Çünkü batıcılar bunu başaramamaktadırlar.
Müziğinde bunu görmemek için kör olmak gerekir. Batı ağırlıklı yaylılar, alt yapılar ve gitarlar ile donatılmış eserleri çoğu batı müzisyenini çileden çıkarmıştır.

Özellikle Gitar ve Gitarın diğer çeşitli formları Gencebay’ın ve biz Gencebay’cıların baş tacı olmuştur.  
Türk Müziğinde, özellikle Türk Sanat ve Halk Müziği ağırlıklı eserlerinde Gitar’a oldukça büyük görevler veren Gencebay, bazı eserlerinde Kanun ile Gitar’ı yan yana kullanmıştır. Bazı senfonik eserlerinin girişine İspanyol Gitar soloları yazmıştır. Bazı Sanat ve Halk müziği tarzında ki eserlerine Gitar akorları yazmıştır, çaldırmıştır. İspanyol tarzı bestelerinin ara sazlarına, İspanyol Gitar soloları koymayı ihmal etmemiştir. Gitar ile bestelediği eserleri de mevcuttur.

Gencebay’ın aynı zamanda bir AnadoluRock’cu ve bir Elvis Presley hayranı Rock müzik ustası olduğundan söz etmiştik. (Eserlerinde ki Rock alt yapısı daha sonra inceleyeceğiz.) Bazı Rock ağırlıklı bestelerine Rock yada Jazz Gitar soloları yazmak onun işidir.

Eserlerinde Bass Gitar’ın yeri oldukça büyüktür. Türk Müziğinde hiç, Batı müziğinde bile çoğu zaman bu kadar bariz bir şekilde kullanılmayan bu tok sesli Bass enstrümanı Gencebay Müziğinde adete yaylılarla yarışır hale gelmiştir. Bazı eserlerde asli görevini unutup, yaylıların yaptığı gibi melodiyi çalar duruma gelmiştir. Gencebay çok büyük bir müzik adamıdır, Bass Gitar partisyonları ile gönlümüzü gerçekten fethetmiştir.

Başlıca İspanyol, Rock yada Jazz Gitar kullandığı bazı besteleri şunlardır.

Hayat Kavgası: ( İntrosunda Bass Gitar Solosu Vardır. )
Uğrunda Bir Ölmek Kaldı: (Eserde İspanyol Gitar Akorlar ve Arpejleri Mevcuttur. )
Batsın Bu Dünya 1975 Versiyon:. (İntrosunda İspanyol Gitar Akorları ve Solosu Vardır.)
Yokluk: (İntrosunda İspanyol Gitar Akorları, Arpejleri ve Solosu Vardır.)
Seni Buldum Ya: (İntrosunda Elektro ve Bass Gitar Düeti ile bir Jazz Müziği Yürüyüşü Vardır)
Kır Gönlünün Zincirlerini: ( Elektro, İspanyol, Bass Gitar Akorları ve Gitar Soloları Bulunmaktadır)
Yarabbim: ( Eserin Girişinde Bass ve Elektro Gitar Düeti ile Bir Jazz Yürüyüşü Vardır.)
Vaktinde Gel Sevgilim: ( Sanat Müziği tarzında olan bu bestede bir Gitar Solosu mevcuttur.)
Doğan Bir Pişman: ( Eserde İspanyol Gitar Akorları Kullanılmıştır. )
Dil Yarası: (İspanyol Gitar Akorları Mevcuttur. Eserin Sonunda Bir de İspanyol Gitar Solo Vardır)
Eyvallah:(Eserin İntrosunda İspanyol Gitar Solo vardır. İspanyol ve Klasik Gitar Akorları İle Süslüdür)
Gölgeler ( Eserin İntrosunda İspanyol Gitar Solosu vardır ve Bass Gitarları ile ünlüdür )
Sende Haklısın: ( İspanyol Gitar, Bass Gitar ve Jazz Gitar Akor ve Sololarını Bolca Barındırır. )
Almina: (İspanyol Gitar Akorları Mevcuttur. Eserin Sonunda Bir de İspanyol Gitar Solo Vardır)
Nihavent Uvertur ( Eserde Bass Gitar Solo, Akustik Elektro Gitar Arpej ve Akorları Vardır.)
Bir De Sen Vurma: (Jazz, İspanyol ve Elektro Gitarlar Eserin Yapısını Oluşturur. Eserin Sonun dada dahiyane bir Elektro Jazz Gitar Solosu vardır.)
Bakır Köyden Mektup: ( Bass ve Elektro Gitarların Akor ve Soloları Vardır )
Cevap Ver: (Eserde İspanyol Gitar Akorlar ve Arpejleri Mevcuttur.)
Yeneceğim Kendimi: (Elektro, İspanyol ve Akustik Gitarlar Eserin Yapısını oluşturur.Eserin sonun da Elektro Gitar Solosu mevcuttur.)
Gülünce Daha Güzel: ( Eserin girişinde İspanyol Gitar Solo vardır. )

Ve daha bir çok Gencebay Eserinde…
Makale Yazarı: Ömer Faruk EROl, İdam Mahkumu 10.02.2008

[GözümSende]

bağrımda bir ateş teki gitar akorları bir ömre bedel
teşekkürler makale için

[ikimizdenbirkalmadı]

baglamada o kadar degişik sesler bulmuskı ben bazen karıstırıyorum bu gitarmı baglamamı dıye mesala acı gözyaslarımın girişi  sende haklısın sonundaki ve yanlız degılsının  sonundakı müzik gitarmı baglamamı.?

[idam_mahkumu]

baglamada o kadar degişik sesler bulmuskı ben bazen karıstırıyorum bu gitarmı baglamamı dıye mesala acı gözyaslarımın girişi  sende haklısın sonundaki ve yanlız degılsının  sonundakı müzik gitarmı baglamamı.?

Acı göz yaşlarım'ın introsundaki solo klavye ile yapılmış bir solo. Sende Haklısın'ın sonunda gitar yok. İsmet Topçu elektro midi bağlaması ile caz solo yapıyor. Yalnız Değilsin'in sonunda da öyle. Ordada bağlama var. Yine İsmet Topçu 4 telli bağlamasıyla elektro midi ile caz solo yapıyor. Aynı şey Güzelsin şaheserin de de var. Eserin sonunda İsmet Topçu caz solosu var.

[ikimizdenbirkalmadı]

baglamada o kadar degişik sesler bulmuskı ben bazen karıstırıyorum bu gitarmı baglamamı dıye mesala acı gözyaslarımın girişi  sende haklısın sonundaki ve yanlız degılsının  sonundakı müzik gitarmı baglamamı.?

Acı göz yaşlarım'ın introsundaki solo klavye ile yapılmış bir solo. Sende Haklısın'ın sonunda gitar yok. İsmet Topçu elektro midi bağlaması ile caz solo yapıyor. Yalnız Değilsin'in sonunda da öyle. Ordada bağlama var. Yine İsmet Topçu 4 telli bağlamasıyla elektro midi ile caz solo yapıyor. Aynı şey Güzelsin şaheserin de de var. Eserin sonunda İsmet Topçu caz solosu var.

tesekkurler omer bilgiler için.

[topraktanbircan]

Gerçekten Türk Müziğini temel çıkış noktası olarak baz alan Gencebay gibi bir müzisyenin,şarkılarında çoğu batıcıdan daha belirgin olarak gitar nağmeleri duyulması her zaman dikkatimi çeken ve hoşuma giden bir nokta olmuştur.Bilindiği gibi gitarın farklı ülkelerde farklı icra tarzları vardır,farklı anlamlar taşır.Amerika'da başka,İspanya'da başka,Brezilya'da başka,Almanya'da başkadır.Gencebay eserlerinde daha çok ispanyol tarzı gitar icrası görülür.Bu da sanırım müziğindeki Akdeniz ağırlığından.Bu arada Ömer'in saydıklarına ek olarak;yakılacak yara,sevmek ne güzel,bağrımda bir ateş 2. versiyon,bir teselli ver,hor görme garibi,ilk göz ağrım ve bazı film müziği eserlerinde de gitar yine belirgin olarak duyulabilir.Yoksa sayılamayacak kadar çok eserinin altyapısında gitar vardır ama çoğunda orkestra içinde çok ön planda değildir.

Dipnot:Erkin Koray,Orhan Gencebay'ın "ben sevdim de ne oldu" ve "kabahat seni sevende" parçalarında gitar çalmıştır.

[SerdarYılmaz]

Bugün dünya müziginde en çok kullanilan aletlerden biridir bu çalgi... Çok harika bir sesi vardir, ud´dan türedigi söylenir. Keman, piyano, gitar... Bati müziginde ilk akla gelen çalgilar bunlar... Yani bir çirpida..

Ya Türk müziginde yeri nedir, nasil ve ne zaman yer edinmistir..? Bugün gitarin kullanilmadigi eser hemen hemen yok.. Tabii Ömer ve Basar´in da söyledigi üzere gitar gitar olarak kalmiyor ki, çesit çesit kullanimlari var, çesit çesit formlari var.. Bugün Ispanyol tarzi gitari- Rock tarzi gitari (v.s.) da hemen hemen her eserde ya arkadan ya da önden destek verirken duyariz... Peki bu Türk müzigine nasil girdi..??

Gencebay´dan önce elbette vardi gitar.. Ama en çok anadolurock akiminin bir parçasi olaraktan "rock gitar" (tabiri uygunsa) vardi.. "Ispanyol gitar" anlaminda sanirim Orhan Gencebay´dan önce pek ciddi girisimler olmamisti, en azindan Ispanyol tarzinin ülkemizde Gencebay ile parladigini söylemek uçuk bir cümle olmaz herhalde.. Basar´in da dedigi gibi en çok, en belirgin olarak kullandigi gitar tarzi bu tarzdir, yine Basar´in söyledigi gibi Akdeniz (bize yakin) havasindan olsa gerek... Gencebay´in eserlerinin bir kismi bilindigi üzere ispanyol müzigine göz kirpar zaten, hatta bazilarinda akustik gitar dogrudan duyulmasa dahi bazi geçisler akustik gitar "edasiyla" notaya dökülmüs, ama sarkinin düzenlemesinde gitara yer verilmemis. (Örnegin Bir Teselli Ver´in orjinal versiyonunda "..ben sensiz, ah, yasayam" dedigi bölümünde çalgilarin çalinis sekline bakilirsa ne demek istedigim daha kolay anlasilir..) Bass olayi da çok önemlidir ki Ömer bu konuya da deginmis zaten. Gencebay´in "zengin müzik" anlayisinda çok önemli bir yer edinmistir bass...

Velhasili, özellikle Ispanyol gitari Gencebay müzigimizin ciddi anlamda begenisine sunan kisilerden birisi olmustur... Bunun disinda Ömer´in siraladigi eserlerde göründügü üzere gitarin diger çesitlerine (rock müzigine, jazz müzigine de yakinligindan oldugundan ötürü) bolca yer vermistir..

Güzel bir çalisma Ömer, berhüdar ol.

[gencebayram]

serdar abi bir teselli ver de ispanyol motifinin olmaması anormallik olurdu gencebay açısından hepimizde biliyoruzki bir teselli veri. ispanyada bir ispanyol güzeline yazmıştı. ayrıca söylediklerine katılıyorum

[SerdarYılmaz]

Güzel bir nokta Bayram, belki de öyledir. Ispanyol kiza atfen Ispanyol motifleriyle süslenmis bir saheser.. :- )

Bu arada Bayram, yas kaç? Yanlis anlama, bana "abi" diye hitap etmissin de

[topraktanbircan]

Bu tür kelimeleri her zaman gerçek anlamlarıyla düşünmemek lazım.Bazen alışkanlık oluyor