Önemli finaller

[tarantini8]

---

Birçok eserin bölümleri dikkat çekicidir.
Yani kimi eserin giriş bölümü etkileyicidir (ilk göz ağrım, yokluk, yarabbim, benim dünyam, sevmenin zamanı yok)
Bazen meyanlar unutulmazdır (dertler benim olsun, aşk pınarı, aşk değil, kaderimin oyunu)
Bazen eserlerin ortasındaki geçiş müzikleri cezbeder (yaşamak bu değil, dertler benim olsun, ben topraktan bir canım, ilah gözlerin, bir araya gelemeyiz)
Ve bir de çok önemli finaller vardır.

Tabii bir eseri bir bütün olarak dinliyoruz. Bütün olarak algıladıktan sonra, değişik bölümlerdeki melodik, armonik yapıları ayrıca irdeliyoruz. Ama çoğu insana mesela "dertler benim olsun" şarkısı nasıldı diye sorduğunuzda hemen başını hatırlarken, "kaderimin oyunu" nu sorduğunuzda meyanını kolay hatırlayabilir. "Hayat kavgası" nı sorduğunuzda (biraz da dikkatli bir dinleyense) "bir yanda hayat kavgası var" meyanını hatırlar, ama "bir uçurum oldu hayat" girişini söyleyemeyebilir.
Ben kendimi bu yönden tarif etmeye çalışayım. Bana "yarabbim" eserini bir söylesene derseniz ben "yarabbim sen büyüksün" diye söylemeye başlamadan önce, kafamın içinde o eserin tüm introsunu bir çalarım mesela. Çoğu kişi introları, ara nağmeleri, final müziklerini ezbere bilmez. Ben bilenlerdenim. Ya klavye ile çalarım ya da melodisini mırıldanırım. Yoksa eser eksik kalır.

Yukarıda yazdığım giriş, meyan, geçişlerdeki çarpıcılıktan sonra (girişler üzerine "açılışlardaki ihtişam" diye ayrı bir yazı yazmış idim) bir finalden söz edeceğim. Yok bu kez "sen de bizdensin" değil. "Sevda borcun var" finali. Mükemmel. En iyi finallerden biri. Şimdi en iyi finaldir de demeyelim, başka bakış açıları ile daha iyileri çıkabilir çünkü. Ama çok önemli bir final. Birkaç özellik var o finalde. Onun için diğerlerinden biraz ayrı tutuyorum. Merak edenler veya tam hatırlayamayanlar tazelesinler anılarını ve bir de o açıdan değerlendirsinler şarkıyı.

Başka önemli final örnekleri de verelim isterseniz: Hatasız kul olmaz, hangi rüzgar, beni biraz anlasaydın, sen de haklısın, karar verdim, dil yarası...

Bu bakış açısı ile başka örnekleri de sizlere hatırlatıp, sanatsal dünyanıza naçizane katkılar sağlayabildiysem ne mutlu.

[49lukDIVAN]

Orhan Gencebayın  eserlerinde  başından sonuna ayrı bir inceleme  konusu  her zaman bulunabilir. Burada eserlerin son bölümü ilginç bir o kadarda önemli bir detay. Bu yüzden tarantini  ye  teşekkkür ediyorum ... aynen belirttiğin gibi eserin bitimi dinleyen üzerinde  tüm şarkının önemle vurguladığı hissiyatı son bir kez baskın ve etkili şekilde verebilir. Örneğin benim aklıma "O BENİM"  şarkısının bitimi geliyorki orada derin bir nefes alışı ve verişi varki orada verilen duygu ve bu şekilde kullanılan teknik hakikaten eşşiz......

[hasretsevda]

verilen orneklerden ve 49luk divan arkadasinda anladigina gore de Sevda Borcun Var ve Hangi Ruzgar adli eserler finale ornektir...digerleri ise finalde fade out ornegidir genelde fade out eser sonunda bir dogaclama ile son bulmakta yada ayni nakaratla in konumuna gecmektedir....introlari aranagmeleri finalleri ezbere bilebilirsiniz fakat muzikal terim kargasasi hala devam etmektedir ....
gercek anlamda muzikte final ise piyasa tabiriyle uc sekildedir..
1-adam gibi final
2.adli butun final
3.fade out final...
  genel anlamda GM'de rastadigimiz finalllerdir ve bunlarin disinda daha genis manada eklersek

4.puandorglu final.
5.eksik kadansla final...
6.tam kadansla final..
7.mukemmel kadansla final.
8.tus sekli final..
diye ornekler uzayip  devam etmektedir...kompozitorun kendi duyumu ve kisisel zevkine gore degiskendir.. .

[tarantini8]

Benim oluşturduğum bir kavram kargaşası yok. Çünkü yukarıdaki yazım eserlerde kaç tür final olduğu ve bunların açıklamaları üzerine değil. Yapılan yorum benim anlamadığım(!) konuları öne çıkarmak yerine, "sevda borcun var" eserinin finalinde hangi enstrümanlarla, hangi ritim kullanılarak ve ses kaç oktav tizleştirilerek ne yapılmış üzerine detaylar verseydi objektif olabilirdi.

Fade out denilen de final zaten. Fakat yukarıdaki yorum üzerinden benim fade out lar ile finalleri ayırt edemediğim sonucuna varıyor muhterem ve nedense bunu hemen yazıveriyor.

Yani, bu değerli üstadımıza bu kadar yazı yazdırabildiğim için memnunum da, yazdıklarında ayarını mani olamıyor tam olarak...

[hasretsevda]

verdigin ornekleri iyi oku derim.ve muzikte final nedir bunu arastir once.final bitis hissi uyandirmak  sona varmak varis cizgisi varis noktasi demektir.fade out sadece final olmadigi gibi asla bitis hissi vermez..bu farklar bariz.ama piyasada fade out final diye gecer buda tartismaya aciktir...arastirmaya devam etmeni siddetle tavsiye ederim...

[e-selcuk]

final olarak beğendiğim ve büyük haz duyduğum eserlerin en başında "Kimi Sarsın Ellerim" geliyor. eser biterken hem Gencebayın sesi hem de bağlama sesi ve melodisi tarifini yapamayacağım bir haz veriyor bana. bunun dışında "Kolay Değil" de mükemmel.