: Radikal ve Özgün Gencebaycılık :

[idam_mahkumu]

Gencebay Müziğini Oluşturan Genel Müzik Formları…

Orhan Gencebay’ın Gencebay müziğini oluştururken birden fazla müzik formundan yararlandığını, eserlerinin çeşitli müzik formlarından oluştuğundan söz etmiştik.

Orhan Gencebay bu formları şöyle sıralar..;
Not: Orhan Gencebay’ın Aşağıda ki Formlarda Sayısız Eserleri Vardır…

- Türk Halk Müziği ( Anadolu motif ve ezgileri, yöreler Vs. )
- Türk Sanat Müziği ( Osmanlı Saray Müziği, Klasik Türk Müziği, Hafif Türk Müziği Vs. )
- Batı Müziği ( Rock – Jazz – Klasik Batı, İspanyol vs. )
- Doğu ve Arap Müziği ( Arap etkileri, Çin, Hint ve diğer..)
- Serbest Çalışmalar ( Hiçbir kategoriye girmesi mümkün olmayan marjinal eserler )

Bu liste ana kategorilerdir. Bir Gencebay eseri su katılmamış Halk Müziği formunda yada su katılmamış Sanat Müziği formunda olabileceği gibi, hiçbir kategoriye girmesini mümkün görmediğimiz eserlerinde bünyelerinde bir den fazla iç içe geçmiş vaziyette müzik formları
bulunmaktadır.

Ayrıca Gencebay’ın ana listeye artı olarak daha farklı çalışmaları da vardır, örneğin Tasavvuf Müziği, Hafif Batı, Hafif Türk Müziği, Pop Müziği, Rock Müziği, Oryantal yada Arap Müziği gibi..

Gencebay eserlerini genelde şu, bu diye ayırmak doğru değildir. Çünkü hepsi Evrensel Değerler taşıyan şaheserlerdir, fakat kendi bilgi ve tecrübelerimiz ile bazı örnek Gencebay eserlerinin ağırlıklı formlarını yani esere ilk teşhis olarak verebileceğimiz form adını yazalım.

( Sadece örnek olarak, genelde çok bilinen eserler sıralanmıştır. Listeyi uzatmak mümkündür.)

Türk Sanat Müziği

Vaktinde Gel Sevgilim
Bilmez İnsan Kadirini
Zaman Akıp Gider
Hadi Git
Bir Zaman Ağlayıp
Sevgilim Dinle
Giden Gelmez Yerine
Sevemedim Karagözlüm
Veda Edeceksen Et
Bir Teselli Ver
Sevenler Mesut Olmaz
Sen de Serversin
Ben Eski Halimle Daha Mesuttum
Hatıralar

Türk Halk Müziği

Gurbet
Koca Dünya
Sevenlere Saygı Kalmamış
Gönül Dağı
Güloylom
Nikriz Rüyası
Cennet Gözlüm
Sev Gönlünce Yaşa
Elhamdülillah
Kaçırcem Seni
Beni de ALLAH Yarattı

Sufî-Tasavvufî

İpek Böceği
Cana Doğru
Zelzele
ALLAH Bizimledir
Tek Hece
Senden Sonrası

POP Müzik

Ben Kendim Bir Alemim
İdeal Aşk
Hep O Yerdesin
Kır Gönlünün Zincirini
Çok Görme
Sevenlerin Kaderi
Sen de Haklısın
Bana Çok Mu Görüyorsun

Türk Hafif Sanat Müziği

Dönmeyen Yıllar (son versiyon)
Dil Yarası (son versiyon)
Hangi Rüzgar
Yarabbim (son versiyon)
Akşam Güneşi (son versiyon)
Severek Ayrılalım
Bunca Yıl Habersiz

Türk Hafif Batı Müziği

Sendin
Sevda Borcun Var
Sevme Bensiz
Farkı Var ( Küçüksün Yavrum )
Ayrılık Nikahı
Al Hançeri
Küstüm Çiçeği

Oryantal

Oldu mu Yavrum Oldu mu
Suç değil
Daha Ne Olsun
Gencebay Oryantal
Ayşe

Gencebay Müziği

(Bu türün parçaları en özgün olanlardır. Gencebay’ın birebir müzik karakterini yansıtmaktadır. Gencebay Müziği olarak adlandırılmaları gerekir, zira başka bir kategoriye konulmalarını mümkün görmüyoruz.)

İdam Mahkumu
Yorgun Gözler
Hatasız Kul Olmaz
Uğrunda Bir Ölmek Kaldı
Seni Buldum Ya
Ne Geçti Ki Eline
Leyla ile Mecnun
Öyle Bir Aşk
Felekle Sohbet
Bilmesin O Felek
Seni Arıyorum
Yasak Resim
İlk Göz ağrım
Bağrımda Bir Ateş
Yokluk
Kördüğüm
Hayat Kavgası
Aşkımızın Duası
Sevmenin Zamanı Yok

Arabesk Müzik

( Her tür müziğe yatkın olan Gencebay, elbette ki arabesk müzik de yapmıştır. Ama 400-450 şarkının içinden 50 tane arabesk şarkı yüzünden Gencebay'a arabeskçi demek saçmalıktır.)

Ayşe’n
Çilekeş
Zulüm
Aşk Pınarı
Ziyankar
Bir Görüşte Aşık Oldum
Vazgeç Gönlüm
Kahrolayım
Anlatamam ki
Vicdan Azabı
Dertlerimi Senden Aldım
Felekten Beter Vurdu
Vur da Öyle Git
Zalimden Öte

Burada isimleri geçen “Arabesk” diye ağırlıklı formunu verdiğimiz eserler kafanızı karıştırabilir. Gencebay’ın Arabeskçi olmadığından söz ettiğimiz makalemizde, Gencebay’ın bazı eserlerinin ağırlıklı formlarını Arabesk olarak nitelendirdik. Gencebay çok yönlü bir müzisyendir, bu yüzden eserleri arasında ilahilerden, sanat müziğine, halk müziğinden, rock müziğinden arabesk’e ulaşan geniş bir araştırma ağı olduğunu bilmek gerekir.

Gibi genel hatlı bir sıralama ile, genelde halk tarafından çok bilinen Gencebay eserlerini sıralamış olduk.

Lakin gerçekten kaçırmamanız gereken bir detay var. Onu da şöyle izah edeyim.

Yukarda sadece eserlerin genel hatları ile alınabileceği bazı müzik formlarını listelendirdik. Bazı parçalara direk Türk Sanat Müziği, bazılarına direk Halk Müziği bazılarına da batı müziği deyip işin içinden çıktık. Fakat inanın bu olay bu kadar basit değildir. Yani hiçbir esere salt olarak şu form da yada bu formda diyemiyoruz.

En basitinden halk müziği formunda bir Gencebay bestesi bile içinde batı sazları, batı alt yapısı, Türk Sanat müziği motiflerini barındırıyor. Yada Batı müziği deyip nitelendirdiğimiz bir Gencebay eserinde Türk nağmelerini, Anadolu etkilerini ve Doğu müzik kültürünü görmeniz mümkün..

İşte biz tam olarak derinliğini ve hacmini bilmediğimiz bu okyanusa, Gencebay Okyanusu, daha anlaşılır bir dil ile , “GENCEBAY Müziği” diyoruz ..


Makale: Araştıran; Yasakresim ( Soner Güler ) - Derleyen, Yazan: Ömer Faruk EROL - İdam Mahkumu

[berker06]

Ellerinize sağlık.Teşekkürler

[topraktanbircan]

Öncelikle çok güzel ve üstünde durulması gereken bir yazı.

Yalnız yazıda da belirtildiği gibi aslında çoğu kez bu isimlendirmeler bile çok basit geliyor,tam olarak ifade etmekte yetersiz kalıyor.Zira Gencebay müziği doğası gereği kategorize ve formülize edilmeyi sevmeyen bir müzik.Bunlar ancak ağırlık olarak belli bir tarafta olabilir.Çünkü Gencebay müziğinde birçok duyumun etkileşimi söz konusudur.Hatta öyle ki bazen ağırlıklara göre kategorize etme olayında bile ikileme düşülebilir.Örneğin Türk Sanat Müziğine örnek olarak gösterilen Bir teselli Ver ve Arabesk Müziğe örnek olarak verilen Felekten beter vurdu ve Aşk pınarı pekala Gencebay Müziği olarak değerlendirilebilir.Veyahut Türk Hafif Batı Müziği ve Türk Hafif Sanat Müziğine örnek olarak gösterilen parçalar kendi aralarında yer değiştirebilir ve iç içe geçebilirler.Dedim ya, Gencebay Müziği zaten doğası gereği kategorize ve formülize edilmeyi sevmeyen bir müzik türü.Yazının başlığında çok güzel belirtilmiş;"Türler üstü bir müzik"

Yani biz her ne kadar ağırlığına göre kategorize etmeye çalışsak da sonuçta her şarkının kökü geliyor,Gencebay müzik anlayışına ve duyumuna dayanıyor.Bu arabesk olarak değerlendirdiğimiz eserde de böyle,Hafif Batı müziği olarak değerlendirdiğimizde de.Çünkü hepsinin nüvesinde aynı amacı gerçekleştirme gayesi yatıyor.

Nedir gencebay müziğindeki bu amaç?Türk Müziğini evrensel standartlara oturtma çabası.Daha da açacak olursak müziğimizin dününü,bugününü ve yarınını aynı eksene oturtabilmek.Yani müziğimizin dününü ve bugününü kullanarak Gencebay'ın kendine has yeteneğiyle bunu yarınlara taşımak.Yarınlara taşımaktan kastım;yeni çığırlar açmak,devrimler yapmak.Dünün her türlü birikim ve bilgisi [ki bunun içine bize ait tüm değerler,hatta bize ait tüm değerler derken sadece Türk adıyla anılan değil,aynı zamanda tüm tarihi ve coğrafi kültürel etkileşimlerimizi de içine alan değerler girer.Zaten Adriyatikten Çin havzasına kadar olan tüm değerler sözünün altında yatan da budur] ,bugünün her türlü teknik ve duyumunu kullanarak en nihayet bunların üzerine tüm yetenek ve yaratıcılığıyla kendine özgün yeni anlayışlar katarak ileriye dönük çağdaş,özgün ve evrensel bir müzik yaratmak.Bence bunu müzikal alana dökecek olursak tını olarak Adriyatikten Çin havzasına kadar olan değerler,melodi ve makam olarak Türk müziği dediğimiz kavramın içine giren ve bunun dalları olan her yapı,orkestrasyon anlayışı olarak da Batı Müziği ağırlıklı bir müziktir gencebay müziği.

Hatta bu tanım bile onu tanımlamada yetersiz kalır.Nitekim bu kadar geniş bir tanımlamada bile müziğinde hiç de azımsanmayacak kadar kullandığı Rock,Jazz,Latin gibi Adriyatik-Çin Havzası dışı dünya müziklerini saymadım bile.

Ama işte dediğim gibi bir Gencebay eseri her ne tür ağırlıklı olursa olsun,sonunda gelip dayandığı anlayış bu yukarıda bahsettiğim noktalardır.

[asakallı]

Teşekkürler Soner ve Ömer
Emeğinize sağlık gerçekten güzel tespitler güzel bir çalışma olmuş
Kafama takılan yer Arabesk olarak adlandırılan yer orasının en azından ismini değiştirsek yani oraya da Serbest Çalışmalar olarak yazsak daha iyi olmazmı acaba arabesk olarak yazılması pek hoş olmamış gibi geldi bana yine de siz daha iyi bilirsiniz.

[SerdarYılmaz]

Yine güzel ve bazi gerçekleri sade bir biçimde ortaya koyan bir çalisma olmus Ömer. Ayrica Soner´in de eline saglik.

Yaziyi okurken tam bir iki yorum eki yapmayi düsünüyordum ki, gerek Ömer yazisinin sonu ile, gerekse de Basar yazdigi yorum ile söyleyeceklerimi söylemisler zaten:

Gencebay Müziğini Oluşturan Genel Müzik Formları…
... Lakin gerçekten kaçırmamanız gereken bir detay var. Onu da şöyle izah edeyim.

Yukarda sadece eserlerin genel hatları ile alınabileceği bazı müzik formlarını listelendirdik. Bazı parçalara direk Türk Sanat Müziği, bazılarına direk Halk Müziği bazılarına da batı müziği deyip işin içinden çıktık. Fakat inanın bu olay bu kadar basit değildir. Yani hiçbir esere salt olarak şu form da yada bu formda diyemiyoruz.

En basitinden halk müziği formunda bir Gencebay bestesi bile içinde batı sazları, batı alt yapısı, Türk Sanat müziği motiflerini barındırıyor. Yada Batı müziği deyip nitelendirdiğimiz bir Gencebay eserinde Türk nağmelerini, Anadolu etkilerini ve Doğu müzik kültürünü görmeniz mümkün..

İşte biz tam olarak derinliğini ve hacmini bilmediğimiz bu okyanusa, Gencebay Okyanusu, daha anlaşılır bir dil ile , “GENCEBAY Müziği” diyoruz ..

... Yalnız yazıda da belirtildiği gibi aslında çoğu kez bu isimlendirmeler bile çok basit geliyor,tam olarak ifade etmekte yetersiz kalıyor.Zira Gencebay müziği doğası gereği kategorize ve formülize edilmeyi sevmeyen bir müzik.Bunlar ancak ağırlık olarak belli bir tarafta olabilir.Çünkü Gencebay müziğinde birçok duyumun etkileşimi söz konusudur.Hatta öyle ki bazen ağırlıklara göre kategorize etme olayında bile ikileme düşülebilir.Örneğin Türk Sanat Müziğine örnek olarak gösterilen Bir teselli Ver ve Arabesk Müziğe örnek olarak verilen Felekten beter vurdu ve Aşk pınarı pekala Gencebay Müziği olarak değerlendirilebilir.Veyahut Türk Hafif Batı Müziği ve Türk Hafif Sanat Müziğine örnek olarak gösterilen parçalar kendi aralarında yer değiştirebilir ve iç içe geçebilirler.Dedim ya, Gencebay Müziği zaten doğası gereği kategorize ve formülize edilmeyi sevmeyen bir müzik türü.Yazının başlığında çok güzel belirtilmiş;"Türler üstü bir müzik" ...

Çok güzel ifade edilmis; Gencebay´da bir kalip takintisi yoktur. Yani bir eseri yaparken ille "su eserim "katiksiz" bir TSM" eseri olsun düsüncesi yoktur. Bir "Söylenmedik Söz Kalmadi" yazar, içinden iki üç tarz çikarabilirsin, adini ne koymali..? Koyamiyorsun iste birsey.. Çünkü yapilan sey özgün... En katiksiz dedigin eserinde bile bazen öyle nagmelere rastliyorsun ki, "ya bu aslinda tam bu tarza uymuyor" diye de biliyorsun.. Süphesiz bazi eserleri vardir ki salt "x tarzi müzik" diye tanimlayabilesin.. Ama denildigi gibi, bunun degerlendirmesini de yapmak çok zor birsey, en azindan benim kIsItlI müzik bilgim ile imkansiz birsey..

[esra18]

bu derin arastirilmis yazilariniz beni cok mutlu ediyor. Aileme ve arkadaslarima okutuyorum. Ben Orhan babayi anlayarak dinliyordum ama cevremdekilere bir turlu anlatamiyordum. Artik bu sorunum ortadan kalkdi sitedeki mesajlari derleyip, print edip arkadaslarima veriyorum.

[hayat kavgası]

Bir insanın doğduğu andan ölene kadar hiç değişmeyen çok önemli görevleri olan 6 milyar beyin hücresine sahiptir.Bu hücreler aklımızın veri tabanıdır.Şimdi bunun Gencebayla ne ilgisi var diyeceksiniz.%100 ilgisi var.Şöyle ki;ben Orhan Gencebayı dinlerken bu 6 milyar beyin hücresi full olarak çalışıyor,yani Gencebayı anlamak için beynimiz aklımız duygularımız maksimum seviyeye çıkıyor.(Pop müzik şarkılarında bu oran 2 milyarı geçmez,anlamak için fazla zorlanmaya gerek yok)O yüzdendir ki Gencebay müziği türler üstü.Bunu anlatmakta kolay iş değil.Ömer kardeşimiz düşünmüş araştırmış,incelemiş ve çok güzel bir yazı hazırlamış.Yüreğine sağlık Ömer.Gencebay eserlerinde görüşmek üzere...

[oznur65]

Öncelikle paylaşım için teşekkürler
Orhan Gencebay söylediği her türdeki şarkılarıyla herkesi kendine hayran bırakmakta olan büyük bir ustadır
Berhudar olun

[enzu26]

Öncelikle paylaşım için teşşekkürler. Bende diğer gönül dostları gibi ''arabesk'' ibaresi yerine serbest çalışmalar yazılması taraftarıyım.Zira O.Gencebay arabeskçi sınıfına asla dahil edilemez. O; ''türler üstü müzik adamı'' değil ''müzik üstü müzik adamıdır''...

Tüm gönül dostlarına saygı ve sevgilerimle...!

[idam_mahkumu]

Öncelikle paylaşım için teşşekkürler. Bende diğer gönül dostları gibi ''arabesk'' ibaresi yerine serbest çalışmalar yazılması taraftarıyım.Zira O.Gencebay arabeskçi sınıfına asla dahil edilemez. O; ''türler üstü müzik adamı'' değil ''müzik üstü müzik adamıdır''...

Tüm gönül dostlarına saygı ve sevgilerimle...!

Arabesk sınıfına dahil ettiğimizi kim söyledi "Serbest Çalışmalar" denilen muhabbet, Gencebay Müziğinin eş anlamlısıdır.